czwartek, 12 października 2017

Automatyczny pilot

Automatyczny pilot włącza się wtedy, gdy pozwolimy, by coś, co kiedyś wzbudzało fascynację spowszedniało. Przestajemy myśleć o danej sytuacji, a reagujemy w z góry zaprogramowany sposób. Automatyczny pilot pomaga w powszednich czynnościach, w których nic nie chcemy zmienić, a nie pomaga, gdy zmieniły się okoliczności, od czasu gdy coś robiliśmy lub istnieje lepszy sposób zrobienia czegoś, co przywykliśmy wykonywać zawsze tak samo.
Jedną  z okoliczności, które uruchamiają automatycznego pilota jest presja, co zademonstrowali J. Darley i D. Batson w eksperymencie o dobrym Samarytaninie.

środa, 11 października 2017

Gdzie się podziewa Twoja głowa?

Umysł zajęty jest zawsze jedną z dwóch spraw: tym, co dzieje się w nim samym, albo tym co dzieje się na zewnątrz. Jeśli nasza uwaga skoncentrowana jest do wewnątrz, to prowadzimy ze sobą rozmowę. Kiedy coś nas naprawdę pochłania nasza uwaga jest zogniskowana zewnętrznie i pochłania nas, co się dzieje, nie to co o tym myślimy. 
Eksperyment: Zrób rysunek sowy. Podczas wykonywania tego rysunku mogą pojawiać się w Twojej głowie myśli: "Nie umiem rysować" albo "Bardzo ładnie". Będą też chwile, gdy praca nad rysunkiem pochłonie nas tak bardzo, że nie będziemy świadomi wykonywanych czynności. Okazuje się, że nie możliwe jest zachowanie w świadomości dialogu i jednocześnie być pochłoniętym pracą. Możliwe jest natomiast przemieszczanie się między "uwewnętrznianiem" uwagi: "Jak mi idzie?" i "uzewnętrznianiem" gdy skupimy się na jakimś fragmencie rysunku.

wtorek, 10 października 2017

Warto pomyśleć

Jeśli połączymy dwa typy koncentracji (wewnętrzną i zewnętrzną) z dwoma sposobami koncentrowania się (pożytecznym i szkodliwym), uzyskamy cztery stany umysłu.
Kiedy sprawy nie idą najlepiej spędzamy dużo czasu w stanie "krytykanctwo" i "automatyczny pilot", a gdy sprawy idą jak po maśle jesteśmy w stanie "myślenie" i "zaangażowanie".

poniedziałek, 9 października 2017

Ćwiczenie myślenia twórczego

Gdybym był/a zwierzęciem, to jakim?

Prace dzieci biorących udział w treningu pamięci (grupa starsza) w projekcie pn. "Częstochowski parasol pieczy zastępczej."

niedziela, 8 października 2017

Mnemotechnika

Eksperyment na grupie dzieci biorących udział w treningu pamięci (grupa starsza) w projekcie pn. "Częstochowski parasol pieczy zastępczej.", by sprawdzić skuteczność mnemotechniki. 
Został przeprowadzony pretest na początku eksperymentu. 
Ponownie przeprowadzono test pamięci (posttest) po poznaniu jednej z mnemotechnik.
Mateusz 1 vs. 8,5/10
Nikola 0 vs. 3,5/10
Wiktoria 0 vs. 8,5/10
Karolina 0 vs. 8,5/10
Adrian 1 vs. 8,5/10

sobota, 7 października 2017

Ćwiczenie myślenia twórczego

Co można zrobić z koła?

prace dzieci biorących udział w treningu pamięci. 
Projekt pn. "Częstochowski parasol pieczy zastępczej", współfinansowany z UE w ramach EFS
grupa młodsza

piątek, 6 października 2017

czwartek, 5 października 2017

Czy wiesz, że...

nieczytelne pismo na egzaminie może zamienić potencjalny sukces w porażkę.
Dennis Briggs dowiódł, że identyczne wersje wypracowań z j. angielskiego napisane różnymi charakterami pisma i z różną starannością zostały inaczej ocenione przez egzaminatorów.

środa, 4 października 2017

Ćwiczymy umiejętność kojarzenia

Zabawa daje uczestnikom możliwość wykazania się pomysłowością. 
Jedno z dzieci prosi o przepis na... i podaje czego ma dotyczyć. Drugie po usłyszeniu prośby formułuje przepis, krótko ale dowcipnie.
Czego mogą dotyczyć przepisy? Jak dotrzeć na biegun? Jak szybko nauczyć się jazdy na rowerze? Jak zachować zawsze dobry humor? Jak polubić mycie uszu? Jak ćwiczyć cierpliwość? Jak się nie nudzić?...
Skuteczność porad będzie na ogół problematyczna, ale nie o nią tu chodzi, lecz o dowcipne i pomysłowe sformułowanie wypowiedzi.

sobota, 30 września 2017

Zabawy wzbogacające zasób słów

Zgadnij znaczenie gestu
Jedna  z osób udaje, że wykonuje jakąś czynność, druga odgaduje, co dany ruch oznacza.
Nauczyciel rozpoczyna zdanie: Pani Irena... (tu zawiesza głos), a równocześnie imituje czynność trzymania mikrofonu. Dziecko kończy zdanie mówiąc: "śpiewa". I znów dorosły pani Zosia i zawieszając głos udaje osobę, która patrzy przez lornetkę... .

piątek, 29 września 2017

Pogromcy stresu

Gdy popadamy w dystres, mamy tendencję do zadawania sobie niewłaściwych pytań, typu: "Jak mogłem być taki głupi? 
Właściwe pytania dotyczą możliwości praktycznego zrobienia czegoś, np. "Jaka jest rzeczywista przyczyna mojego stresu?", "Jakie są alternatywne sposoby zajęcia się przyczyną stresu?"... . 
Zadając właściwe pytania, jesteśmy w stanie zachować spokój.
Aby w przyszłości być lepiej przygotowanym na dystres, warto zadać jeszcze pytanie: "Czy ta przyczyna stresu może zaistnieć ponownie, jeśli tak, to co mogę zrobić, by się na nią przygotować?". Ucząc się na błędach budujemy swój układ odporności antystresowej.

czwartek, 28 września 2017

Pogromcy stresu

Czasami najlepszą metodą poradzenia sobie z dystresem jest wyjawienie komuś swych myśli. Omówienie ich z przyjaciółmi może poprawić nam samopoczucie.

środa, 27 września 2017

Pogromcy stresu

Niekiedy sposobem na stres jest krótka przerwa od niego, która pomoże w zdobyciu nowej perspektywy. 
Możemy ją zrobić w sensie dosłownym - dotlenienie mózgu, wyjście na spacer, albo mentalnie, tj. zawieramy ze sobą umowę, by nie myśleć o danej rzeczy przez pewien czas.

wtorek, 26 września 2017

Pogromcy stresu

Wszyscy mamy pewien określony zasób energii umysłowej. Jeśli stracimy ją na zamartwianie się, nie zostanie dużo jej na zajęcie się sprawami, które powodują to zmartwienie. 
Zadaj sobie więc pytanie: "Czy martwienie się tym mi pomaga?"

poniedziałek, 25 września 2017

Pogromcy stresu

Stres wprawia Cię w zły nastrój? Jednym ze sposobów zmierzenia się z nim jest przypomnienie sobie wszystkich dobrych rzeczy, które maja miejsce w naszym życiu. Weź kartkę i spisz je. Myślenie o tych sprawach odwróci Twoją uwagę od dystresu, co poprawi samopoczucie. 
Pod koniec dnia poświęć kilka minut na pomyślenie o tym, co osiągnąłeś zamiast co zostało do zrobienia na jutro, wyzwoli to eustres i poprawi sen.

niedziela, 24 września 2017

Pogromcy stresu

Wyobraźmy sobie drużynę piłkarską, której czołowy zawodnik ulega kontuzji tuż przed ważnym meczem. 
Sytuacja może wyglądać mniej stresująco, bo zamiast do zmartwień, może to być okazja do wykazania się kogoś innego. 
Fachowym terminem na określenie tego typu zabiegu jest "przeramowanie", tj. pomyślenie o zewnętrznych faktach w inny sposób i skupienie się na tym, co jest w tym dobrego, niż na tym, co nie jest.

sobota, 23 września 2017

Pogromcy stresu

Richard Lazarus i Susan Folkman twierdzą, że nasze postrzeganie sytuacji wpływa na stres równie silnie jak sama sytuacja. 
W identycznych okolicznościach jedni zachowują spokój, inni odczuwają dystres. I tak dla większości z nas pierwszy skok ze spadochronu, byłby stresujący, dla instruktora trzechsetny już - nie. 
Rada: możemy w prosty sposób wpłynąć na poziom naszego stresu postanawiając inaczej myśleć o sytuacji.

piątek, 22 września 2017

Rady na kłopoty z zapamiętywaniem 4/4

Czwartą przyczyną zapominania jest represja.
- Możemy w myślach mówić alfabet (wymieniać cyfry), aż natrafimy na literę, która skojarzy nam się z danym wspomnieniem.
- Możemy poczekać, aż coś, coś co zdarzy się w ciągu dnia, przypomni nam wypartą myśl.
- Możemy posłużyć się techniką swobodnych skojarzeń, zapisując je, aż pojawi się wspomnienie.
- Powinniśmy zapamiętując używać wszystkich możliwych skojarzeń (na zasadzie podobieństwa, kontrastu, bliskości występowania).

czwartek, 21 września 2017

Rady na kłopoty z zapamiętywaniem 3/4

Trzecią przyczyną zapominania są ślady pamięciowe innych doświadczeń zakłócające to co chcemy zapamiętać. Zakłócenia te są słabsze podczas snu, a także wtedy, gdy kolejne podejmowane przez nas działania kontrastują ze sobą. Zakłócenia może wywołać to co robiliśmy wcześniej, jak i to co zrobimy później. 
Zasady:
- Po wieczornej nauce lepiej od razu iść spać, zamiast podejmować jeszcze jakieś inne działania
- Jeśli nie możemy iść spać, unikajmy innej pracy umysłowej o podobnym charakterze
- Rano powtórzmy materiał, nim nowe działania zakłócą zapisy pamięciowe z dnia poprzedniego
- Ucząc się kolejnych przedmiotów, przeplatajmy je na zasadzie kontrastu
- Przed rozpoczęciem nauki starajmy się odpocząć, nie podejmujmy innej pracy umysłowej, podobnego typu

środa, 20 września 2017

Rady na kłopoty z zapamiętywaniem 2/4

Drugą przyczyną kłopotów z zapamiętywaniem jest upływ czasu. Radą na to jest powtarzanie danego materiału. Im częściej coś powtarzamy, tym lepiej zapamiętamy.
Jak powtarzać?

- Zawsze staramy się rozumieć, to co powtarzamy
- Codzienna a krótka powtórka jest lepsza niż rzadka, a dłużej
- Powtórzenie własnymi słowami jest lepsze niż wielokrotne czytanie 
- Nie przestajemy powtarzać materiału po zapoznaniu się z nim, lecz powtarzamy, dopóki gruntownie go nie opanujemy
- Lepiej jest powtarzać materiał w całości, niż fragmentami
- Powtarzamy materiał, siedząc zawsze w tym samym miejscu
- Jeśli ktoś czuje, że niedokończenie zadania zagrozi jego poczuciu wartości lub w inny sposób narazi go na stres, lepiej doprowadzić do końca dane zadanie
- Lepiej gdy materiał, który chcemy zapamiętać, kontrastował w jakiś sposób z tłem, na którym go postrzegamy

wtorek, 19 września 2017

Rady na kłopoty z zapamiętywaniem 1/4

Pierwszą przyczyną kłopotów z zapamiętywaniem jest zbyt słabe wrażenie, jakie wywiera na nas dana rzecz. Aby było ono silniejsze, trzeba skoncentrować się na tym co chcemy utrwalić.

Powinniśmy:
- za każdym razem, kiedy nasze myśli zaczynają błądzić, ponownie skupić się na materiale
- wzmocnić za pomocą autosugestii zainteresowanie materiałem
- lekko napiąć mięśnie w czasie nauki
- rozwiązać problemy, które rozpraszają naszą uwagę

poniedziałek, 18 września 2017

Czy wiesz, że...

Wywoływanie uczucia nostalgii przez zachęcanie do przypominania sobie szczęśliwego zdarzenia, które prawdopodobnie się nie powtórzy - zaburza poczucie upływu czasu. 

Wykorzystują to specjaliści od marketingu, by zwiększyć naszą cierpliwość. Muzyka, design z lat 60. i 70. i klient nie uświadamia sobie jak długo czeka na wolny stolik w restauracji, czy też jak długo ładuje mu się strona internetowa. Harvard Business Review 09/2017

niedziela, 17 września 2017

A to ciekawe

Inteligentni ludzie rzadziej umierają przed 79. rokiem życia - stwierdzili naukowcy ze Szwecji po tym jak przeanalizowali dane osób urodzonych w 1936 r. Ci przeszli w wieku 11 lat test na inteligencję i obserwowano ich stan zdrowia aż do 2015 r.

sobota, 16 września 2017

Warto pomyśleć

Należy być wzorcem jakości. Niektórzy ludzie po prostu nie są przyzwyczajeni do otoczenia, w którym wymaga się doskonałości. 
Steve Jobs

piątek, 15 września 2017

Zabawa ruchowa

Rób to co ja. Dzieci stoją w szeregu, ich zadaniem jest obserwowanie nauczyciela i naśladowanie jego ruchów z pewnym opóźnieniem. 
Nauczyciel podnosi ręce do góry (1), dzieci stoją nieruchomo. Nauczyciel robi przysiad (2) dzieci podnoszą ręce do góry (1). Nauczyciel podnosi się i staje w rozkroku (3) dzieci robią przysiad (2). 
Jeśli ktoś się pomyli robi krok do przodu. Wygrywa ten kto stoi najdalej.

czwartek, 14 września 2017

Główne przyczyny zapominania

Zapominamy coś, ponieważ 
  • wywarło to na nas zbyt słabe wrażenie.
  • nie odświeżamy tego w pamięci.
  • dany ślad pamięciowy zakłóciły inne zapisy pamięciowe.
  • mamy konflikt między pragnieniem zapamiętania a pragnieniem zapomnienia tego.
  • mózg podlega zmianom fizjologicznym, wywołanym podeszłym wiekiem, lekami...

wtorek, 12 września 2017

Gdy Ci się nie chce

... uczyć, zastosuj technikę "jeszcze pięć",
 np. "jeszcze pięć minut i zrobię sobie przerwę", "jeszcze pięć kartek przeczytam..."

Gdy znów się zaangażujesz, łatwiej będzie kontynuować naukę.

niedziela, 10 września 2017

Uwierzyłbyś, że...

źródło
W Salerno koło Neapolu istniała szkoła medyków. W XII w. ujęto tam całą wiedzę medyczną w 2500 zasad i nazwano je Regułą zdrowia. 
Aż do XIV w. papier pozostawał materiałem rzadkim i cennym, dlatego musiano polegać na własnej pamięci. Średniowieczni medycy mogli zapamiętać te zasady kojarząc je z 2500 miejscami (najstarsza mnemotechnika).
Znalezienie odpowiedniej liczby miejsc do skojarzeń do tak rozległej wiedzy musiało być niełatwe, ale trzeba pamiętać, że ówczesna wiedza była ograniczona i nie zmieniała się przez wieki, nie to co dziś.

sobota, 9 września 2017

Wielozadaniowość to złudzenie

Amerykańscy naukowcy przeprowadzili eksperyment, w którym badani oglądali wiadomości telewizyjne a następnie odpowiadali na pytania dotyczące treści. Okazało się, że grupa, która oglądała wiadomości zawierające dodatkowe paski informacyjne zapamiętała dużo mniej informacji. Lepszy okazał się przekaz, w którym wykadrowany był jedynie prezenter.
Wielozadaniowości nie można się nauczyć, wyjątkiem jest sytuacja, w której jedno z zadań wykonujemy niemal automatycznie.

piątek, 8 września 2017

Kreatywność. Inspiracje ze świata

Liquid Lamp by Kouichi Okamoto
Japoński projektant łączy niepowiązane ze sobą przedmioty a efekty są zaskakujące, np. lampa: abażur to wiaderko, z którego ścieka farba.

czwartek, 7 września 2017

Warto pomyśleć

"Panie uczyń mnie świętym, tylko jeszcze nie w tej chwili". 
Gdy chcemy odłożyć, np. przygotowanie referatu, zwykle okazujemy się mistrzami w wyszukiwaniu powodów, by tego nie zrobić. 
Wtedy podobnie jak na rachunku karty kredytowej, tak i w "banku życia" długi powstają bardzo łatwo. W pewnym momencie będziemy musieli zapłacić brakiem kontroli nad swoim życiem, stresem.

środa, 6 września 2017

A to ciekawe

Połącz siodełko rowerowe z ramionami kierownicy. Co otrzymasz?

W 1943 Pablo Picasso połączył te dwa przedmioty i powstała legendarna rzeźba Głowa byka, w której siodełko rowerowe jest głową a kierownica - rogami.

wtorek, 5 września 2017

Warto pomyśleć

Noszenie podróbek wpływa na sposób w jaki postrzegamy samych siebie, a gdy stajemy się oszustami we własnych oczach zaczynamy postępować bardziej nieuczciwie (Charaktery 9/2017).

Ubranie nie tylko wpływa na właściciela ale i na to jak jesteśmy postrzegani przez otoczenie: mężczyzna ubrany w garnitur vs. w T-shirt zobacz tutaj i tutaj.

poniedziałek, 4 września 2017

A to ciekawe

... czytanie powieści pozwala nam lepiej rozumieć myśli i uczucia innych. W pewnym eksperymencie badani czytali trzy rodzaje opowieści: ambitną literaturę, literaturę popularnonaukową, tekst niebeletrystyczny, a część nic nie czytała. Potem uczestnicy patrzyli na fotografię twarzy, wyciętą w taki sposób, że widoczne były tylko oczy i grzbiet nosa a następnie określali jakie emocje (przygnębienie, podekscytowanie) prezentuje dana osoba. Okazało się, że kontakt z ambitniejszą literaturą przełożył się na wyższy wynik testu. Tak więc opowieści, w których, aby śledzić wątki musimy zrozumieć, co bohaterowie chcą i czują można postrzegać jako pewnego rodzaju gimnastyką zdolności społecznych. Ćwiczymy je czytając, by lepiej je używać w realnym świecie. Charaktery 9/2017

niedziela, 3 września 2017

Patrz, gdzie słuchasz

W pewnym eksperymencie badanych poproszono, aby skupili uwagę na dźwiękach pochodzących z trzech ustawionych przed nimi głośników. Jednocześnie mieli oni patrzeć na ten sam lub inny głośnik. 
Eksperyment pokazał, że w sytuacji, gdy kierunek spojrzenia i kierunek uwagi słuchowej różnił się, zaobserwowano wyraźne pogorszenie wydajności reagowania na dźwięki. 
Co to oznacza, np. dla kierowców? Podczas manewrów na drodze lepiej nie rozmawiać przez komórkę.
Charaktery 9/2017

sobota, 2 września 2017

A to ciekawe

Wiedza i umiejętności są najważniejszymi czynnikami wpływającymi na to, czy odniesiemy sukces w życiu zawodowym - tak uważa 59 proc. Polaków; 
na drugim miejscu jest solidna, rzetelna praca (42 proc.); 
na trzecim - wykształcenie (33 proc.).
Raport CBOS "Jak osiągnąć sukces zawodowy"
Charaktery 9/2017

piątek, 1 września 2017

Efekt von Restorffa

Zapamiętujemy lepiej to, co kontrastuje z tłem, niż to, co się z nim stapia, np. wydrukowanie ważnego słowa s p a c j ą, kursywą wyróżnia je z tekstu. Ten zabieg ma ułatwić zapamiętanie. Nawet jeśli nie ma takich wyróżnień, studenci i uczniowie często stosują markery do zaznaczania ważniejszych informacji. Niektórzy twierdzą, że słyszana w tle muzyka pomaga im w nauce. Można to wytłumaczyć właśnie efektem von Restorffa. To czego się uczą kontrastuje z tłem muzycznym, dzięki czemu rzeczywiście może być lepiej zapamiętane.

czwartek, 31 sierpnia 2017

Efekt Zeigarnik

Lepsze zapamiętywanie zadań niedokończonych to tzw. efekt Zeigarnik.
Grupa studentów otrzymała do wykonania zadania. Połowę z nich wykonano w całości, drugą przerwano. Następnie poproszono uczestników by wymienili wszystkie czynności, które wykonywali. Okazało się, że zadania niedokończone były wymieniane częściej niż zakończone. 
Kurt Lewin wyjaśnia to, tym że przy podejmowaniu, każdej nowej aktywności wytwarza się pewien rodzaj napięcia psychicznego, które trwa aż do jej zakończenia. Często w książkach rozdział kończy się w trakcie trwania jakiejś sytuacji. To "niedokończenie" powoduje, że i lepiej pamiętamy treść, i odczuwamy potrzebę otrzymania zakończenia.

środa, 30 sierpnia 2017

Reintegracja

Przykładem reintegracji jest sytuacja, w której przechodzimy z jednego pokoju do drugiego, by coś przynieść, ale zapominamy, po co przyszliśmy. Wracamy w to samo miejsce, powtarzamy te same czynności, które towarzyszyły zapamiętaniu i natychmiast przypomina nam się, o co chodziło.
Pamięć funkcjonuje lepiej, gdy warunki w których się uczymy, występują także w chwili, gdy chcemy przyswojone wiadomości odtworzyć. Zasada ta przemawia na korzyść uczenia się w stałych miejscach i o stałych porach.

wtorek, 29 sierpnia 2017

Zasada całości

Każdy materiał, by go dobrze opanować powinniśmy traktować jako całość a nie jako zbiór fragmentów. 
I tak, np. ucząc się wiersza powtarzamy go w całości a nie po jednej zwrotce. Metoda uczenia się fragmentami wymaga potem dodatkowej pracy nad scalaniem materiału.
Kilkakrotnie czytamy całość od początku do końca, mówimy zapamiętane fragmenty z pamięci i tak aż opanujemy wszystko.

poniedziałek, 28 sierpnia 2017

Utrwalanie

Gdy uważamy, że coś dobrze już zapamiętaliśmy warto powtórzyć to jeszcze parę razy.
W pewnym doświadczeniu studentom polecono nauczyć się rzeczowników, 1 grupa powtarzała listę, aż się nauczyli, 2 grupa dodatkowo poświęciła połowę czasu nauki zasadniczej na utrwalenie wiadomości, tzn. jeśli nauczenie zajęło im 10 min. to kolejne 5 przeznaczyli na jego powtórzenie. 
Po 2 tygodniach studenci z 2 grupy pamiętali ponad czterokrotnie więcej od swoich kolegów z grupy 1.
Zasada utrwalania jest podstawą metody zapamiętywania nazwisk.

niedziela, 27 sierpnia 2017

Głośne powtarzanie

Wielokrotne czytanie nie jest najlepszą formą nauki. Wykorzystuje się tylko wzrok. Głośne powtarzanie materiału lub omawianie go z drugą osobą da lepsze efekty, podobnie jak robienie notatek, porządkowanie ich. Włączamy wtedy zmysł słuchu i pracę mięśni. 
Pokazują to eksperymenty. 
Studenci zapamiętywali, a następnie odtwarzali krótkie biografie. Gdy czas na naukę poświęcili na samo czytanie, zapamiętali 42% materiału, gdy więcej na powtarzanie i przemyślenie - 62%. W innym eksperymencie z nauką słówek, głośna nauka okazała się bardziej skuteczna niż wielokrotne czytanie bez powtarzania na głos.

sobota, 26 sierpnia 2017

Lepiej mało, ale często

Wyobraź sobie, że chcesz wykupić 10 lekcji na kursie prawa jazdy a nie masz własnego samochodu więc nie będziesz mógł ćwiczyć między lekcjami. Chodzi Ci o jak najefektywniejsze opanowanie umiejętności prowadzenia samochodu. Czy lepiej będzie wybrać 1 lekcję w tygodniu przez 10 tygodni, czy 1 lekcję dziennie przez 10 dni? 
Zasada rozłożenia nauki w czasie przemawia tu za wyborem opcji 2. Po tygodniu przerwy umiejętności nabyte podczas jednej lekcji ulegną zapomnieniu. Natomiast codzienne lekcje zapewnią ich ciągłe odświeżanie i utrwalanie, dopóki umiejętności nie zostały zapomniane.

piątek, 25 sierpnia 2017

Jak ważne jest zrozumienie

pokazuje eksperyment. 
Dwie grupy uczniów poproszono o zapamiętanie następujących cyfr:
691316202327
303437414448.
Pierwszą grupę poinformowano, że liczby utworzone są wg pewnego klucza, odkrywając go zapamiętają oba ciągi liczb.
Zasada polega na tym, że kolejne liczby otrzymujemy przez dodanie na przemian cyfr 3 i 4, np. 6+3=9; 9+4=13 itd.
Drugiej grupie polecono nauczyć się liczb, rozdzielonych na bloki:
691 316 202 327
303 437 414 448.
Po trzech tygodniach okazało się, że 23% osób z pierwszej grupy potrafiło przypomnieć sobie liczby, z drugiej grupy nikt.